Oğuz Kağan Kimdir


Oğuz Han, Türk ve Altay mitolojisinde Türklerin atası olarak bilinmektedir.

Annesi Ay Kağan, babası Kara Han’dır.

Oğuz Kağan Destanının başkahramanıdır.

Destanda olaylar onun etrafında gerçekleşmektedir.

Bazı kaynaklara göre Asya Hun İmparatoru Mete Han (Mo-tun Yabgu veya Börü Tonga) ile özdeşleştirilir.

Yine bazı kaynaklarda Oğuz Kağan’ın Türklere gönderilen bir peygamber olduğu belirtilmektedir.

Buna örnek olarak da Hz. Muhammed’in veda hutbesinde ellerini göğe kaldırarak üç kere Şahit ol Ya Rab” demesi ile Oğuz Kağan’ın ölümünden önce düzenlediği ve topraklarını oğulları arasında paylaştırdığı toyda ellerini göğe kaldırarak “Ben Gök Tanrı’ya olan borcumu ödedim.” ifadeleri gösterilmektedir.

Oğuz Kağan destanlarının hem İslamiyet’ten önceki hem de İslamiyet’ten sonraki dönemlerin izlerini taşıyan farklı nüshaları vardır. Fakat bunlardan ayrı olarak değişik yerlerde ve farklı eserlerin içerisinde Oğuznamelerin olduğuna inanıyoruz. Bunların içinde Uygur harfleriyle kaleme alınmış Oğuzname İslam öncesi motifleri bünyesinde barındırmaktadır. Bu nüsha diğerlerine göre daha yalındır. Bütün olaylar Oğuz Kağan etrafında gelişmektedir. Diğerlerinde Çingizli tarihi, Selçuklu tarihi, bazen de Osmanlı tarihi özelliklerini yansıtır.” 

Bu farklılıklar ise şu şekildedir;

İslamiyet’ten Önce Yazılan Uygurca Oğuz Kağan Destanı:

  • Oğuz Kağan doğduğunda annesinin sütünü bir kez emer ve bir daha annesinden süt emmez.
  • Daha sonra çiğ et, çorba, şarap ve kımız ister.
  • Oğuz Kağan halkı huzursuz eden gergedanı öldürerek kahramanlığını gösterir.
  • Büyük bir şölen düzenlenir ve toy (meclis) ona “Oğuz” adını verir.
  • Bilindiği üzere Türk geleneğine göre erkek çocukların ad alması “kan döküp baş kesme” ya da “hüner ve erdem” gösterme şartına bağlanmıştır.
  • 15-16 yaşına gelen çocuklar bu şartları yerine getirdikten sonra ancak ad alabilirlerdi.
  • Oğuz Kağan olağanüstü olaylar sonucu karşısına çıkan yerin ve göğün kızıyla evlenir.
  • Gök Tanrı inancının hakim olduğunu görüyoruz.

İslamiyet’ten Sonra Yazılan Cami’üt-Tevarih ve Şecere-i Terakime’ye Göre Oğuz Kağan Destanı:

  • Oğuz Kağan doğduğunda annesi bir rüya görür.
  • Rüyada Oğuz Kağan, annesine eğer İslamiyet’i kabul etmezse sütünü emmeyeceğini söyler.
  • Annesi bu rüyayı üç gün üst üste gördükten sonra İslamiyet’i kabul eder.
  • Böylece Oğuz annesinin sütünü emer.
  • Oğuz Kağan, düzenlenen toyda “Benim adım Oğuz” diyerek kendi adını kendisi koyar.
  • Amcalarının üç kızıyla evlenir.
  • Fakat amcalarının kızları arasından Allah’a iman edeni sever.
  • Diğerleriyle konuşmaz.
  • İslamiyet inancının izlerini taşıdığını görüyoruz.
  • Babası Kara Han ile savaşır.
  • Gökten inen ilahi bir kılıç tarafından Kara Han öldürülür.

CEVAP VER