Rölyef Sanatı Nedir


Mimarlıkta ve heykel sanatında da kullanılan bu tekniğin heykelden farkı zeminden tamamen ayrı olmamasıdır.

Rölyef yapmak için çeşitli malzemeler kullanılabilir.

Taş, alçı, kil, ağaç, tunç, bakır ve altın gibi pek çok malzeme bu sanat için uygundur.

Sadece sanat ve mimari de değil baston, kapı, dolap, çekmece, şamdan vb. gibi hemen pek çok eşya üzerinde rölyef sanatının örneklerine rastlayabiliriz.

Rölyef, yüzeyden ayrılış şekline göre 3 çeşittir. 

  • Alçak
  • Yüksek
  • Rond-bos kabartma

Alçak kabartma yüzeye çok yakın şekildedir.

Para üzerindeki kabartma buna örnek verilebilir.

Yüksek kabartma ise yüzeyden oldukça yüksek şekilde olanlardır.

Lahitler üzerindeki kabartmalar buna örnektir. 

Rond-bos ise yüzeyden kopuk gibi görünecek kadar yüksek olan kabartmalardır ve yapıştırılmış etkisi verirler. 

Rölyef sanatı çok eski dönemlerden bu yana kullanılmaktadır.

İspanyadaki mağaralarda bulunan topraktan yapılan hayvan figürleri, Hitit ve İran medeniyetlerine ait toprak ve çini kabartmalar, Yunan ve Roma medeniyetlerinin pek çok yapısında rastlanan kabartma süslemeler bu sanatın çok eskiye dayandığının kanıtlarıdır.

Çağlar boyunca medeniyetlerin gelişmesiyle birlikte kullanılan malzemelerde farklılık yaşandı.

Avrupa’da tunç döküm kabartmalar kullanılırken, Asya ve Uzak doğuda taş ve ağaç gibi daha kolay bulunan malzemeler kullanıldı. 

Büyük Selçuklu ve Anadolu Selçuklu devletlerinde sıkça rastlanan bu sanatın en güzel örneklerini günümüzde de görmek mümkün.

Büyük Selçuklu Devletinde ‘Kufi’ yazıyla yapılan kabartma süslemeler hala ilgi gören bir tekniktir.

Selçuklu döneminden kalan pek çok yapıda, rölyef sanatının en güzel eserleri hala korunmaktadır.

Anadolu Selçuklu mimarisinin en güzel örnekleri olan Konya Sırçalı Medrese, Karatay Medresesi, Erzurum Çifte Minareli Medrese, Divriği Ulu Cami, Niğde Alaaddin Cami rölyef sanatının farklı teknik ve malzemelerle yapılmış en iyi örneklerini sunmaktadır. 

Osmanlı döneminde taş işçiliğinin ön plana çıktığı ve alçak kabartma tekniklerinin ağırlıklı olduğu bir rölyef sanatı hakimdi.

İznik Yeşil Cami, Bursa Yıldırım Cami, Bursa Yeşil Cami ise ve Edirne Üç Şerefeli Caminde rölyef sanatının farklı dönemlerdeki en güzel örnekleri görülebilir.

Türkiye, rölyef sanatının yüzyıllardır farklı medeniyetler tarafından sürdürüldüğü bir coğrafyadır.

Pek çok farklı malzeme ve tekniğin örneklerine rastlanabilen Anadolu’da, Konya, Elazığ, Şanlıurfa gibi kentlerde geleneksel yöntemlerle bu sanat modernleşerek ve ürün çeşitliliğiyle devam etmektedir.

CEVAP VER