Şive ve Çeşitlilikleri


Şive ve lehçe aynı anlamda değillerdir.

Aslında şiveye lehçenin bir alt kolu diyebiliriz.

Şive, bölgelere ve yörelere göre değişiklik gösterir demiştik.

Örneğin; İstanbul ağzıyla ‘gidiyorum’ derken; Karadeniz şivesiyle bir Karadenizli ‘cideyrum’ olarak dile getirir. 

Şivelerin oluşmasında ve çeşitlenmesinde eski dil yapılarından, komşu dillerden ve etkileşim içinde bulunulan diğer dillerden birtakım unsurlarla karşılaşmak mümkündür.

Şimdi de şiveyi insanın biyolojik yapısıyla alakalı bir örnekle açıklamaya çalışalım.

Mesela; büyük büyük dedemizin bizim biyolojik ve genetik olarak kökenimizi oluşturduğunu düşünelim.

Tıpkı ilk Türkçe'nin bütün ayrılmış kollarının şive, ağız ve lehçelerin kökenini oluşturan ana dili olması gibi.

Zaman içerisinde neslin çoğalmasıyla birlikte kuşaklar meydana gelmektedir.

Kuşaklara baktığımızda ise aralarında çok farklılıklar olduğunu görürüz.

Ancak tüm bu farklılıklara rağmen hepsinin kökeninin büyük büyük dedeye vardığını görürüz.

Aynen bu örnekteki gibi konuşma dilindeki şive farklılıkları bölgelere göre değişse de tüm bu farklı konuşma dillerinin kökeni olan Türkçede buluşurlar.

Günümüz Türkiye'sine baktığımızda öncelikle bölgeler arası şive farklılıklarını görürüz.

Karadeniz şivesi, Ege şivesi, Doğu şivesi...

Türkler çok geniş bir coğrafyaya ve kültüre sahiptir.

Bu sebeple tarihte birçok kültürle, komşu dillerle iç içe yaşamışlardır.

Bu yaşanmışlıklardan gelen etkileşim sonucunda şiveler ve çeşitlilikler oluşmuştur.

Yazı dili bir milletin ortak unsurudur.

Ancak konuşma diline baktığımızda farklılıklar görmekteyiz.

Dil ile insanlar arasındaki en kuvvetli bağın dil olduğunu düşünelim.

Bu açıdan baktığımızda insanların ortak özelliklerinin yanı sıra birbirinden çok farklı ve çeşitli karakterler olduğunu görürüz. 

Kendilerini ifade ederken bu farklılıkların konuşma diline yansıması da çok doğal bir unsur olarak karşımıza çıkar.

Özetle söyleyecek olursak şive; insanların samimiyetini, doğallığını, kültürünü dil aracılığıyla birebir yansıttığı farklı konuşma tarzlarının tümüdür.

CEVAP VER