Türk Edebiyatının Dönemleri


Türk edebiyatı, başlıca üç bölüme ayrılır.

Şimdi bunları kısaca inceleyeceğiz.

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı:

  1. Sözlü Edebiyat 
  2. Yazılı Edebiyat 

Sözlü edebiyat:

  • Genellikle dini duygulardan beslenmiştir.
  • Anonim olan türkülerde sade bir Türkçe kullanılmıştır.
  • Dildeki kelime sayısı azdır.
  • Örnekleri; koşuk, sagu, sav, destan.

Yazılı edebiyat:

  • Yazının icadı ve yaygınlaşmasıyla sözlü edebiyattan yazılı edebiyata geçilmiştir.
  • Önce anonim türküler yazıya geçirilmiş, sonra orijinal eserler kağıt üstünde yaratılmıştır. 

İslami Dönem Türk Edebiyatı:

  1. İslami İlk Eserler: 
  2. Divan Edebiyatı 
  3. Halk Edebiyatı 

İslami İlk Eserler:

  • Kutadgu Bilig, Divan-ı Hikmet, Dede Korkut Hikayeleri, İslami ilk eserlere örnek sayılabilir. 

Divan Edebiyatı:

  • Türklerin İslam dinini kabul etmesinden sonra ortaya çıkmıştır. 
  • Klasik edebiyat ya da zümre edebiyatı olarak da bilinir.
  • Bu edebiyat biçiminde, şiir düz yazıdan çok daha önemlidir. 

Halk Edebiyatı:

  • Divan edebiyatının tam karşıtı olan edebiyat biçimidir.
  • Dil sadedir. 
  • Sarayı değil kırları, dağları, aşkı anlatan edebiyat biçimidir. 

Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı:

  1. Tanzimat Dönemi Edebiyatı
  2. Servet-i Fünun Dönemi Edebiyatı 
  3. Fecr-i Ati Dönemi Edebiyatı 
  4. Milli Edebiyat 
  5. Cumhuriyet Dönemi Edebiyat 

Tanzimat Dönemi Edebiyatı:

  • Tanzimat Fermanı’nın ilanıyla başlamıştır.
  • 1860’tan 1896’ya kadar sürmüştür.
  • Sanatçıları çok yönlüdür.
  • Hem şair hem yazar; hem gazeteci hem devlet adamıdırlar. 

Servet-i Fünun:

  • Tanzimat edebiyatının aksine toplumsal değil bireysel konulara eğilmişlerdir.
  • İçine kapanık, karanlık, kapalı bir edebiyat anlayışını benimsemişlerdir. 

Fecr-i Ati:

  • Genelde şiir dalında eser veren edebiyat dönemidir.
  • Şiirler aruz ölçüsüyle yazılmıştır ve ağır bir dil kullanılmıştır.
  • Sanat sanat içindir anlayışını benimsemişlerdir. 

Milli Edebiyat Dönemi:

  • Bu dönemde Yeni Lisan hareketi başlatılmış ve dilde sadeleştirme sağlanmıştır.
  • Batıyı taklit etmeyi bırakıp öze dönmeyi hedeflemişlerdir. 

Cumhuriyet Dönemi:

  • Hala sürmekte olan dönemdir.
  • Garip Akımı, İkinci Yeniciler gibi bilinen tüm akımlar bu döneme aittir.
  • Modernizmi hedeflemişlerdir.

CEVAP VER